Kiedy laska przestaje wystarczać, wybór sprowadza się zwykle do dwóch rzeczy: balkonika albo chodzika czterokołowego. Wyglądają podobnie, kosztują podobnie, a robią zupełnie co innego. Wybór nie jest kwestią gustu, tylko odpowiedzi na jedno pytanie: czy potrzebne jest przede wszystkim oparcie, czy przede wszystkim zasięg.
Piszemy o różnicach konstrukcyjnych i doborze. Sprzęt do chodzenia dobiera się do konkretnej osoby, jej siły i równowagi, więc traktuj to jako punkt wyjścia, a nie gotową receptę.
Dwa różne pomysły na to samo
Balkonik, czyli podpórka. Sztywna rama bez kółek albo z dwoma kółkami z przodu. Żeby ruszyć do przodu, trzeba ją unieść i przestawić albo pchnąć. W zamian daje najwięcej: stoi nieruchomo, kiedy się na niej opierasz, i przejmuje realną część ciężaru ciała.
Chodzik czterokołowy, nazywany też rolatorem. Cztery koła, hamulce przy uchwytach, zwykle siedzisko i koszyk. Toczy się bez podnoszenia, więc idzie się szybciej i dalej. Nie stoi jednak sam z siebie: żeby się na nim oprzeć, trzeba najpierw zacisnąć hamulce.
Stąd prosta zasada, która wynika wprost z konstrukcji, a nie z reklamy: im mniej pewna równowaga, tym bardziej w stronę balkonika. Im większa potrzeba wychodzenia z domu, tym bardziej w stronę chodzika.
Kiedy balkonik
Sprawdza się tam, gdzie liczy się stabilność, a dystanse są krótkie: mieszkanie, korytarz, pierwsze tygodnie po operacji biodra lub kolana, sytuacje, w których noga nie może być w pełni obciążana. Rama, która stoi nieruchomo, pozwala przenieść ciężar na ręce w każdym momencie kroku.
Warianty, które warto rozróżnić:
Stały. Cztery nóżki, cała rama unoszona przy każdym kroku. Najstabilniejszy, ale wymaga siły w rękach i barkach.
Kroczący. Rama ma przeguby, więc przesuwa się naprzemiennie, raz jedna strona, raz druga. Mniej męczący, bo nie trzeba unosić całości.
Z dwoma kółkami z przodu. Pchasz zamiast unosić, a tylne nóżki zatrzymują sprzęt przy oparciu. Kompromis między stabilnością a wysiłkiem.
Kiedy chodzik czterokołowy
Kiedy równowaga jest zachowana, a problemem jest wytrzymałość: zakupy, spacer, wizyty poza domem. Siedzisko pozwala odpocząć po drodze, a to często decyduje o tym, czy ktoś w ogóle wychodzi z domu. Koszyk zdejmuje z rąk noszenie, co przy sprzęcie do chodzenia ma znaczenie większe, niż się wydaje.
Warunek jest jeden i trzeba go sprawdzić uczciwie: trzeba mieć dość siły w dłoniach, żeby zacisnąć hamulce. Chodzik bez zaciągniętego hamulca ucieknie przy próbie oparcia się, a przy siadaniu na siedzisko jest to sytuacja niebezpieczna. Jeśli chwyt jest słaby, balkonik będzie bezpieczniejszy mimo mniejszego zasięgu.
Balkonik daje oparcie w miejscu, chodzik daje zasięg.
Balkoniki i chodziki
Nie wiesz, co wybrać? Porównaj podpórki stałe, kroczące i chodziki czterokołowe z siedziskiem.
Zobacz balkoniki i chodziki → · zadzwoń lub napisz
Trzy parametry, na których najczęściej się przejeżdżają
Wysokość uchwytów. Ustawia się je tak, żeby przy swobodnie opuszczonej ręce uchwyt znalazł się na wysokości nadgarstka. Wtedy w czasie chodzenia łokieć jest lekko ugięty. Za wysoko ustawiony sprzęt unosi barki i męczy kark, za nisko wymusza pochylenie do przodu, co pogarsza równowagę.
Nośność. Producent podaje ją w kilogramach i to nie jest wartość orientacyjna. Przekroczenie oznacza ryzyko odkształcenia ramy przy pełnym obciążeniu.
Szerokość zewnętrzna. Zmierz najwęższe drzwi w mieszkaniu, zwykle do łazienki, i porównaj z szerokością sprzętu. To najczęstsza przyczyna zwrotu w tej kategorii.
Refundacja
Balkoniki i podpórki są objęte refundacją NFZ, z limitem w przedziale około 105 do 245 zł zależnie od rodzaju. Limit pokrywa część ceny prostszych modeli, a przy chodzikach czterokołowych z wyposażeniem dopłata bywa znaczna. Warto o tym wiedzieć zawczasu, żeby nie liczyć na pokrycie całości.
Najczęstsze pytania
Czy chodzik nadaje się do mieszkania?
Do przestronnego tak, do wąskich korytarzy rzadko. Cztery koła i szerokość ramy wymagają miejsca na zawracanie, a w ciasnej łazience chodzik częściej przeszkadza, niż pomaga.
Co jest lepsze po operacji biodra?
W pierwszym okresie zwykle balkonik, bo pozwala odciążyć operowaną nogę w każdym kroku. Chodzik wchodzi w grę później, przy powrocie do dłuższych dystansów.
Czy da się używać jednego sprzętu w domu i na zewnątrz?
Da się, ale zwykle kosztem jednego z zastosowań. Wiele osób korzysta z balkonika w mieszkaniu i chodzika na wyjścia, bo te dwa sprzęty rozwiązują dwa różne problemy.
Na skróty
Balkonik daje oparcie w miejscu i wybacza gorszą równowagę, chodzik czterokołowy daje zasięg i odpoczynek po drodze, ale wymaga siły do zaciśnięcia hamulców. Uchwyty ustaw na wysokości nadgarstka, sprawdź nośność i zmierz najwęższe drzwi. Modele obu typów są w balkonikach i chodzikach, a jeśli wystarczy lżejsze wsparcie, zerknij na kule i laski.
