Nie każda orteza na rękę robi to samo. Inny model sprawdzi się przy nadgarstku zmęczonym pracą przy komputerze, inny przy bolącym kciuku, a jeszcze inny po urazie, kiedy ręka ma być naprawdę unieruchomiona. Poniżej tłumaczymy, czym różnią się te konstrukcje, jak dobrać stopień stabilizacji i dlaczego zbyt sztywny model potrafi bardziej przeszkodzić niż pomóc.
Orteza na rękę powinna być dobrana przede wszystkim do miejsca wymagającego stabilizacji oraz potrzebnego stopnia unieruchomienia. Inny model sprawdzi się przy przeciążonym nadgarstku podczas pracy przy komputerze, inny przy bólu kciuka, a jeszcze inny po urazie, kiedy konieczne jest ograniczenie ruchu większej części ręki.
Do wyboru są m.in. miękkie opaski na nadgarstek, ortezy nadgarstka z szyną, stabilizatory obejmujące kciuk oraz ortezy dłoni i palców. Nie są to produkty zamienne – różnią się zakresem stabilizacji i przeznaczeniem.
Jak dobrać odpowiednią ortezę? Najpierw należy odpowiedzieć na trzy pytania: co ma być stabilizowane, jak mocna ma być stabilizacja i w jakich sytuacjach orteza będzie używana.
Ważne: artykuł dotyczy zasad doboru wyrobów ortopedycznych i nie zastępuje diagnozy lekarskiej. Uraz z widoczną deformacją, silny lub narastający obrzęk, zaburzenia czucia, znaczne ograniczenie ruchu albo podejrzenie złamania wymagają konsultacji ze specjalistą.
Jak działa orteza na rękę?
Orteza ręki służy do stabilizacji określonego obszaru kończyny górnej oraz ograniczenia wybranych ruchów. Zakres działania zależy od konstrukcji konkretnego modelu.
Miękka opaska może przede wszystkim zapewniać kompresję i ograniczać skrajne ruchy. Sztywniejsza orteza wyposażona w szynę może natomiast znacznie mocniej ograniczać zginanie i prostowanie nadgarstka.
Dlatego nie istnieje jedna uniwersalna orteza odpowiednia na każdy ból ręki.
Najpierw: co ma stabilizować orteza
Sam nadgarstek. Gdy pojawia się ból przy zginaniu i prostowaniu nadgarstka, po długim dniu pracy z myszką lub po lekkim skręceniu. Wówczas sprawdza się zwykle orteza z szyną dłoniową albo ze specjalną poduszką odciążającą troczek nadgarstka.
Nadgarstek razem z kciukiem. Ból u podstawy kciuka i przy chwycie szczypcowym, czyli wtedy, gdy bierzesz coś w dwa palce. Tu potrzebny jest model z ujęciem kciuka, sama opaska na nadgarstek nie pomoże.
Dłoń i palce. To już inna półka: ortezy palców i szyny wyprostne. Sprawdzają się w stanach zapalnych ścięgien ale również w neurologii, gdy pojawia się ręka udarowa lub dłoń spastyczna.
Cały asortyment jest w ortezach ręki, z podziałem na nadgarstek, kciuk i całą dłoń.
Orteza z poduszką pod nadgarstek na zespół cieśni nadgarstka OKG-23
Ortezy ręki
Szukasz ortezy na nadgarstek albo kciuk? Porównaj miękkie opaski i modele z szyną.
Jak dobrać ortezę na rękę?
Pierwszym krokiem jest określenie, która część ręki ma być stabilizowana: nadgarstek, nadgarstek i kciuk czy dłoń wraz z palcami.
Orteza na nadgarstek
Orteza nadgarstka stabilizuje staw nadgarstkowy bez istotnego ograniczania ruchu kciuka.
W zależności od modelu może mieć formę:
elastycznej opaski uciskowej,
miękkiego stabilizatora,
ortezy wyposażonej w profilowaną szynę,
stabilizatora z dodatkowymi paskami regulującymi stopień podparcia.
Tego rodzaju produkty są stosowane m.in. wtedy, gdy potrzebne jest ograniczenie nadmiernych ruchów nadgarstka podczas codziennych czynności lub pracy.
Orteza na nadgarstek i kciuk
Jeżeli stabilizacji wymaga również kciuk, sama opaska na nadgarstek nie wystarczy. Potrzebna jest orteza posiadająca dodatkową część obejmującą kciuk.
Taka konstrukcja ogranicza ruch nie tylko nadgarstka, ale również określonych stawów kciuka. Może mieć znaczenie szczególnie wtedy, gdy dolegliwości pojawiają się podczas chwytania, ściskania lub wykonywania precyzyjnych ruchów dłonią.
Nie warto jednak wybierać stabilizacji kciuka „na zapas”. Jeśli ma on pozostać swobodny, niepotrzebne ograniczenie jego ruchu może utrudniać codzienne funkcjonowanie.
Orteza dłoni i palców
Jeżeli problem dotyczy palców lub konieczne jest utrzymanie dłoni w określonym ustawieniu, stosuje się ortezy dłoni, stabilizatory palców oraz szyny wyprostne.
Ich konstrukcja i funkcja są inne niż klasycznej ortezy nadgarstka. Dlatego nawet bardzo sztywny stabilizator nadgarstka nie zastąpi prawidłowo dobranej ortezy palca.
Wszystkie dostępne modele można porównać w kategorii ortezy ręki.
Miękka czy sztywna orteza na nadgarstek – którą wybrać?
Miękka orteza zapewnia przede wszystkim kompresję i lekką stabilizację, natomiast model z szyną znacznie mocniej ogranicza ruch nadgarstka.
Wybór nie powinien opierać się na zasadzie „im sztywniejsza, tym lepsza”. Stopień stabilizacji powinien odpowiadać temu, w jakim celu produkt będzie używany.
Miękka orteza lub opaska na nadgarstek
Miękkie stabilizatory pozwalają zachować stosunkowo dużą swobodę ruchu. Mogą być wygodniejsze podczas pracy, prowadzenia samochodu czy wykonywania codziennych czynności.
Warto zwrócić uwagę na:
elastyczność materiału,
możliwość regulowania kompresji,
grubość stabilizatora,
oddychalność materiału,
możliwość swobodnego poruszania palcami i kciukiem.
Orteza nadgarstka z szyną
Szyna ogranicza ruch znacznie mocniej niż sama elastyczna opaska.
W zależności od konstrukcji może być wykonana z aluminium, tworzywa lub innego sztywnego materiału. W części modeli element stabilizujący można wyjąć albo odpowiednio wyprofilować.
Orteza z szyną może być stosowana wtedy, gdy potrzebna jest większa kontrola ruchu, jednak sposób i czas jej stosowania powinny odpowiadać wskazaniom dla konkretnego przypadku.
Długotrwałe i niepotrzebne unieruchamianie ręki nie jest korzystne, dlatego sztywniejszy model nie powinien być wybierany wyłącznie dlatego, że zapewnia „więcej stabilizacji”.
Jaka orteza na nadgarstek do pracy przy komputerze?
Do pracy przy komputerze najlepiej sprawdza się orteza, która zapewnia potrzebne podparcie, ale jednocześnie nie uniemożliwia korzystania z klawiatury i myszy.
W praktyce warto zwrócić uwagę na:
niski profil ortezy,
miękkie wykończenie,
oddychający materiał,
możliwość regulowania ucisku,
swobodę ruchu palców,
konstrukcję, która nie uciska dłoni podczas pisania.
Jeżeli stabilizator jest tak duży lub sztywny, że praktycznie uniemożliwia pracę, prawdopodobnie szybko przestanie być używany.
Sama orteza nie zastępuje jednak ergonomii stanowiska pracy. Znaczenie mają również pozycja nadgarstka, wysokość biurka, ustawienie klawiatury i myszy, podparcie przedramienia oraz regularne przerwy od pracy w jednej pozycji.
Jeżeli dolegliwości obejmują również okolice łokcia, przeczytaj także: jak dobrać opaskę na łokieć tenisisty.
