Przykurcz Dupuytrena to choroba rozcięgna dłoniowego, a nie ścięgien palców. W jej przebiegu tkanka znajdująca się pod skórą dłoni stopniowo włóknieje i skraca, przez co jeden lub kilka palców nie może się całkowicie wyprostować. Zginanie palców zwykle pozostaje zachowane.
Wiodący produkt przy tym schorzeniu: podwójna szynowa orteza palców OKG-14.
Pierwszym objawem może być twardy guzek na dłoni, najczęściej w okolicy podstawy palca serdecznego lub małego. Z czasem może powstać wyczuwalne pasmo prowadzące w kierunku palca, a następnie stopniowe ograniczenie jego wyprostu.
Prostym sposobem na obserwowanie zmian jest tzw. próba stołowa. A gdzie w tym wszystkim znajduje się miejsce dla ortezy? Warto wiedzieć, że jej najważniejsza rola pojawia się przede wszystkim po leczeniu zabiegowym, a nie jako sposób na cofnięcie istniejącego przykurczu.
Ważne: artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Rozpoznanie choroby Dupuytrena oraz decyzje dotyczące leczenia wymagają badania dłoni i indywidualnej oceny pacjenta.
Co to jest przykurcz Dupuytrena?
Przykurcz Dupuytrena jest następstwem włóknienia i skracania rozcięgna dłoniowego – warstwy tkanki łącznej znajdującej się pod skórą dłoni.
Rozcięgno dłoniowe pomaga stabilizować skórę podczas chwytania. W chorobie Dupuytrena jego struktura stopniowo się zmienia. Najpierw mogą pojawić się niewielkie guzki, następnie twarde pasma, które z czasem skracają się i zaczynają pociągać palec w kierunku zgięcia.
Najczęściej problem dotyczy palca serdecznego i małego, chociaż zmiany mogą obejmować również inne palce.
Co się właściwie kurczy
W chorobie Dupuytrena problem nie dotyczy bezpośrednio ścięgien zginaczy palców. Pod skórą dłoni leży rozcięgno dłoniowe, czyli płaska błona z tkanki łącznej, która stabilizuje skórę przy chwytaniu. W chorobie Dupuytrena ta błona włóknieje: powstają guzki, potem pasma, a pasma stopniowo się skracają. Ponieważ biegną wzdłuż palców, ich skracanie ciągnie palec do zgięcia i nie pozwala go wyprostować.
Ścięgna mogą nadal prawidłowo wykonywać swoją pracę, dlatego osoba z przykurczem zazwyczaj może zginać palec i zaciskać dłoń. Ograniczony zostaje natomiast wyprost, ponieważ skrócone pasmo rozcięgna dłoniowego mechanicznie utrzymuje palec w pozycji zgiętej. Ścięgna zginaczy są przy tym całe i sprawne. Dlatego palec daje się zgiąć normalnie, a problemem jest wyłącznie wyprost.
To ważne rozróżnienie. Przykurcz Dupuytrena nie jest zwykłym „przykurczem mięśnia”, który można po prostu intensywnie rozciągnąć.
Jakie są pierwsze objawy choroby Dupuytrena?
Przebieg choroby może być różny, jednak najczęściej obserwuje się:
twardy guzek lub kilka guzków pod skórą dłoni,
wyczuwalne pasmo biegnące w kierunku palca,
stopniowe ograniczenie możliwości pełnego wyprostowania palca,
trudność w położeniu całej dłoni płasko na stole,
problemy z niektórymi codziennymi czynnościami, np. wkładaniem dłoni do kieszeni, zakładaniem rękawiczek czy chwytaniem większych przedmiotów.
Zmiany zwykle rozwijają się stopniowo. Sam guzek nie oznacza również, że u każdej osoby rozwinie się znaczny przykurcz palca.
Jak sprawdzić, na jakim etapie jest dłoń
Najprostsza próba to położenie dłoni płasko na stole, wewnętrzną stroną do blatu. Jeśli cała dłoń i wszystkie palce przylegają, przykurczu funkcjonalnie jeszcze nie ma. Jeśli któryś palec zostaje uniesiony i nie daje się docisnąć, mamy już ograniczenie wyprostu i to jest moment, w którym temat przestaje być kosmetyczny.
Powtarzaj tę próbę co kilka miesięcy i zapisuj wynik. Choroba postępuje powoli, przez lata, więc bez notatki trudno stwierdzić, czy coś się zmieniło.
Próba stołowa – prosty sposób na ocenę wyprostu dłoni
Próba stołowa polega na położeniu otwartej dłoni wewnętrzną stroną płasko na powierzchni stołu.
Jak ją wykonać?
Połóż dłoń wewnętrzną stroną na płaskim blacie.
Spróbuj ułożyć całą powierzchnię dłoni oraz palce płasko.
Zwróć uwagę, czy któryś z palców pozostaje uniesiony i nie można go swobodnie wyprostować.
Jeżeli cała dłoń i palce przylegają do blatu, nie występuje istotne ograniczenie pozwalające na dodatni wynik tej próby. Jeśli natomiast części dłoni lub palca nie można ułożyć płasko, może to wskazywać na rozwijający się przykurcz.
Dodatnia próba stołowa nie jest samodzielną diagnozą. Jest jednak prostym sygnałem, że warto skonsultować funkcję dłoni ze specjalistą.
W przypadku już rozpoznanej choroby można również okresowo obserwować możliwość wyprostowania palców, aby zauważyć ewentualną zmianę zakresu ruchu.
Czego orteza w tej chorobie nie zrobi i czy może wyleczyć przykurcz Dupuytrena?
To najważniejszy fragment tego tekstu, bo w sieci krąży sporo obietnic. Szyna wyprostna nałożona na palec z istniejącym przykurczem nie cofa włóknienia i nie zatrzymuje postępu choroby. Badania nad noszeniem szyn zapobiegawczo, przed leczeniem zabiegowym, nie wykazały, żeby zmieniało to przebieg. Pasmo jest tkanką, która się skróciła, a nie mięśniem, który da się rozciągnąć.
Nie oznacza to, że ortezy nie mają tu zastosowania. Mają, tylko w innym momencie: po zabiegu. Kiedy przykurcz zostanie przerwany, dłoń odzyskuje zakres wyprostu, a zadaniem szyny jest ten zakres utrzymać, zwykle w nocy, gdy blizna się formuje i ma tendencję do obkurczania. To jest sytuacja, w której szyna realnie pracuje na wynik.
Szyna wyprostna pracuje po zabiegu: ma utrzymać odzyskany zakres wyprostu.
Ortezy ręki
Szukasz szyny na dłoń i palce? Porównaj szyny wyprostne i ortezy nadgarstka.
Zobacz ortezy ręki → · zadzwoń lub napisz
Orteza po zabiegu przykurczu Dupuytrena – do czego służy?
Po leczeniu zabiegowym odpowiednio dobrana szyna może być stosowana w celu utrzymania uzyskanego wyprostu palców, jeśli takie postępowanie zostanie zalecone przez lekarza lub terapeutę ręki.
Po uwolnieniu przykurczu zakres wyprostu dłoni może się znacznie zwiększyć. W okresie gojenia tkanki i blizna przebudowują się, dlatego u części pacjentów specjalista może zalecić czasowe stosowanie szyny wyprostnej, często w określonych godzinach lub w nocy.
Jej zadaniem nie jest wtedy „leczenie choroby”, ale utrzymanie określonego ustawienia dłoni i palców podczas procesu rehabilitacji.
Schemat stosowania ortezy powinien być ustalony indywidualnie. Nie każda osoba po zabiegu potrzebuje takiej samej szyny ani identycznego czasu jej noszenia.
Jak dobrać szynę po zabiegu
Kluczowe są trzy rzeczy, wszystkie do sprawdzenia w karcie produktu:
Zakres, który obejmuje. Szyna na sam palec to co innego niż szyna dłoniowa obejmująca nadgarstek i śródręcze. Po zabiegu w obrębie rozcięgna zwykle potrzebna jest ta druga, bo utrzymuje ustawienie całej dłoni.
Możliwość formowania. Część szyn ma wkładkę aluminiową, którą da się dogiąć do aktualnego zakresu wyprostu. Dłoń po zabiegu zmienia się z tygodnia na tydzień i sztywna, niedopasowana szyna szybko przestaje pasować.
Strona i rozmiar. Modele bywają osobne na lewą i prawą rękę. Rozmiar dobiera się według obwodu nadgarstka albo szerokości dłoni, zawsze zgodnie z tabelą danego producenta.
Pod szyną łatwo o otarcia, zwłaszcza na świeżej bliźnie. Bawełniany rękaw pod spodem rozwiązuje to lepiej niż luzowanie pasków, bo poluzowana szyna przestaje trzymać wyprost i traci sens.
Co pomaga na co dzień
Nawilżanie skóry dłoni. Sucha, napięta skóra nad guzkiem pęka i utrudnia noszenie czegokolwiek.
Grubsze uchwyty przy narzędziach i sztućcach. Kiedy palec nie prostuje się do końca, cienki uchwyt wymusza mocniejszy chwyt i szybsze zmęczenie ręki.
Rękawice z wyściółką przy pracy z drganiami. Nie zatrzymają choroby, ale ograniczają podrażnienie tkanki.
Najczęstsze pytania
Czy rozciąganie palca pomoże?
Nie. Pasmo, które się skróciło, to tkanka włóknista, a nie mięsień. Agresywne rozciąganie potrafi za to podrażnić skórę i tkanki wokół guzka.
Czy guzek zawsze oznacza, że palec się przykurczy?
Nie zawsze i nie u każdego w tym samym tempie. Część osób ma guzki latami bez utraty wyprostu. Dlatego wartościowa jest regularna próba stołowa, a nie samo istnienie guzka.
Czy to boli?
Zwykle nie. Sama choroba rzadko daje ból, przeszkadza ograniczeniem funkcji: dłoń nie wchodzi do kieszeni, trudniej złapać duży przedmiot, przeszkadza przy myciu.
Na skróty
Choroba Dupuytrena to włóknienie rozcięgna dłoniowego, nie ścięgien, i dlatego blokuje wyprost, a nie zgięcie. Szyna nie cofa przykurczu ani nie hamuje choroby, natomiast po zabiegu pomaga utrzymać odzyskany zakres. Postęp śledź prostą próbą płaskiego położenia dłoni na stole. Szyny i ortezy dłoni znajdziesz w ortezach ręki, a w razie wątpliwości co do modelu napisz do nas.
